Yangından Sonra Ne Olur?
İtfaiye söndürüp gittiğinde asıl mesele yeni başlar: kim sorumlu, kim ödeyecek, kim hapis yatar? Yangın kriminali duayenlerinden Devrim Akbal, bir yangının küllerinden mahkeme salonuna uzanan süreci baştan sonu anlatıyor.
30 Saniyede Özet
- Kasıtlı çıkan yangın (kundaklama) suçtur. Kasıt kanıtlanırsa hapis cezası gündeme gelir.
- Kasıt yoksa (kısa devre, dikkatsizlik, aşırı yük) bu suç değildir — ama kusursuz sorumluluk nedeniyle zararı yine de sen karşılarsın.
- Süreç ikiye ayrılır: sigortalıysan Sigorta Eksperi incelemesi (Ticaret Bakanlığı); her durumda Polis → Savcılık → Mahkeme hattı işler.
- Savcılık "sabotaj yok" derse dosya hukuk mahkemesine, yani tazminat davasına döner.
- ÖNEMLİ BELGE (TEK): Hem hapis riskini hem tazminatı belirleyen tek belge — bağımsız bilirkişi mütalaası (HMK m.293 / CMK m.67).
Öncesinden Mahkemeye
Aşağıdaki akış, bir yangının hazırlık aşamasından başlayıp söndükten sonra sigorta ve adli süreçlere nasıl ayrıldığını tek bir hat üzerinde gösterir. İkisi de aynı soruda birleşir: kusur kimde, ne kadar?
Bilirkişi Mütalaası
Bağımsız bir uzmanın hazırladığı teknik rapor; kusur oranını hem sigorta müzakeresinde hem mahkemede doğrudan değiştirir.
Suç mu, Sorumluluk mu?
Türk hukukunda bu ikisi birbirine karıştırılır ama sonuçları tamamen farklıdır. Devrim Akbal’ın deyimiyle: “Yangın çıkartmak suç değil; ama kasıtlı çıkartırsan suç.”
Suç & Hapis Riski
Yangın bilerek, kasten çıkarılmışsa (kundaklama) bu bir ceza hukuku meselesidir. Savcılık sabotaj tespit ederse dosya ceza mahkemesine gider; kasıt kanıtlanırsa hapis cezası söz konusu olur.
Kusursuz Sorumluluk
Yangın kontaktan, dikkatsizlikten veya aşırı yüklenmeden çıktıysa bu bir suç değildir. Hapis yatmazsın — ama "kusursuz sorumluluk" ilkesi gereği doğan zararı tazmin etmekle yükümlü olabilirsin.
“Yangını kasıtlı çıkartırsan suç. Ama kontaktan, dikkatsizlikten çıktıysa bu suç değil, bu bir sorumluluk. Kusursuzsan hapis yatmazsın — ama bu sefer sorumlususun, zararı ödersin.”
Sık Sorulan Sorular
Yangın çıkarmak her zaman suç mudur?+
Kusursuz sorumluluk ne demek?+
Sigorta eksperi ile bağımsız bilirkişi mütalaası arasındaki fark nedir?+
Yangından sonra ilk saatlerde ne yapılmalı?+
Sigorta şirketi kusur oranımı yüksek gösterirse ne yapabilirim?+
Yangını söndüremezsem ne yapmalıyım?+
İtfaiyenin düzenlediği yangın olay raporu nedir, ruhsat denetim belgesiyle karışır mı?+
Ne Zaman Uzman Desteği Alınmalı?
Aşağıdaki durumlardan biri sizin için geçerliyse, bağımsız bir kusur ve sorumluluk analizi almadan sigorta veya mahkeme süreciyle tek başınıza ilerlemeyin.
Devrim Akbal
Yangın kriminali alanında uzun yıllara dayanan saha ve laboratuvar tecrübesi. Resmî bilirkişi listesine kayıtlı olup, hem adli makamlara hem sigorta eksperlerine kusur ve sorumluluk konusunda teknik danışmanlık vermektedir.